1919 ile 1921 sonu arasında Anadolu’da 23 isyan çıktı. Bu isyanların sadece dördü Kürtlerin oturduğu bölgelerde gerçekleşti ve sadece üçüne Kürt aşiretler katıldı. Bunlar Mayıs 1920 de Cemilê Çeto aşiretinin, 1920 Viranşehir’de Milli Aşiretinin ve 1921’in Mart ve Haziran ayları arasında Koçgiri isyanlarıdır. Koçgiri isyanının etkili olduğu bölge Sivas’ın doğusu ile Dersim’in batısı arasındaki bölge Zara-Divriği-Kangal mıntıkasıydı.

Koçgiri İsyanına katılan Kürtler, Alevi Kürtlerdi. Abdulhamid’den bu yana Kürtler arasında etkili olan İslamcılık siyaseti onlar için çok fazla şey ifade etmiyordu. Onun içindir ki isyanın söylemi milliyetçi idi. İsyana sunni Kürtler destek vermedi. Koçgiri liderleri tarafından kullanılan milliyetçi söylem, Kürt kitlelerinde hiçbir kayda değer etki göstermedi. Çünkü sunni Kürtler Mustafa Kemal ile çoktan ittifaka girmişlerdi. İsyanın en önemli entelektüellerinden olan Nuri Dersimi, Kürt Milliyetçiliği için en önemli tehdidin Sünni-Alevi ayrılığı olduğunu söylüyor ve anılarında Kürt Teali Cemiyeti ile İstanbul’da gerçekleşen karşılaşmasını şu sözlerle anlatıyor.

“ Kürt Milliyetçiliği için en önemli tehdidin Sünni-Alevi ayrılığı olduğunu söylüyor ve anılarında Kürt Teali Cemiyeti ile İstanbul’da gerçekleşen karşılaşmasını şu sözlerle anlatıyor.

“Yere çömeldim ve onlara Kürt Alevi topraklarına heyetler gönderip, Sünnilerle Alevilerin arasının soğuk olduğu yönündeki haberleri yalanlamanız gerektiğini söyledim. Alevi bölgelerinde devam eden isyanları örnek göstererek durumu açıkladım. Fakat Sünni Kürtler, bu duruma sessiz kaldılar, aynı şekilde Sünni Kürtlerin yaşadığı bölgelerde çıkan milli kurtuluş hareketlerine de Alevi Kürtler tepkisiz kalmışlardı. Bu durumdan kârlı çıkan Türk Hükümeti olmuştu” ( Nuri Dersimi-Hatıratım s 103-104) Nuri Dersimi önerisinin Kürt Teali Cemiyeti lider kadrosu tarafından doğrudan reddedilmesinden acı acı bahsetmektedir.

Mustafa Kemal isyan eden Koçgiri üzerine ordu birlikleri ile birlikte Topal Osman çetesini gönderdi. Topal Osman bölgede büyük katliamlar yaptı. İlk başlarda isyana katılma sözü veren aşiretler, Ankara hükümetiyle anlaşarak desteklerini çekince isyan bastırıldı. İsyan liderlerinde Alişer Efendi bu durumu şöyle açıklar.

“Yemin ederler elmaya

Zülfikâr-ı Murtezaya

Geriden teller çektiler

Biz uymayız eşkıyaya (isyan eden Kürtler)

Dılo yeman yeman yeman

Çîya girte berf û duman

Me ra bişîn Şahê Merdan,

Ew dermanê hemu derdan