Xan Mehmûd, Osmanlı’ya Başkaldırdı [1838]
20 December 2011 – 18:35 | Bir Yorum Var!

Kürdistan’ın doğusunda Safevi Hanedanlığı’nın, batıda Osmanlıların yükselişe geçtiği 16. yüzyılın ilk yarısı Kürdistan için de bir dönüm noktasıydı. Kürt Emirlikleri ve çeşitli Türkmen idareleri tarafından yönetilmekte olan Kürdistan, şiddetli saldırılar sonrası kısa bir süreliğine Safevilerin …

Okumaya devam edin »
Belge

Kürdistan Tarihine dair belgeleri bu bölümde bulabilirsiniz. Ayrıca elinizde belge varsa yayınlamamız için bize yollayabilirsiniz.

Kürdistan Tarihi

Kurdistan Tarihi konularını bu kategoride bulabilirsiniz. Bazı yazıları diğer kayegorilerle de ilişkilendirilmiştir.

Kürt Devletleri

Tarih boyunca kurulmuş Kürt Devletlerinin, Hanedanlıklarının ve Yerel Hukükümetlerin bir kısmını bu kategoride bulabilirsiniz.

Kürt Edebiyatı

Kürt Edebiyatı, Edebiyat Tarihi ve Kürtlerin yayımladığı tarihi gazeteler bu bölüm altında toplanacaktır

Video

Bu kategori müzik ağırlıklıdır. Farklı videolara da yer verilecektir.

Anasayfa » Kürdistan Tarihi, Türkiye Tarihi

Sadabad Paktı ve Kürtler

tarafindan 06 September 2011 – 22:24 tarihinde eklendiBenim de diyeceğim var

Kürtleri yakından ilgilendiren Sadabad Paktı, 8 Temmuz 1937′de İran’ın başkenti Tahran’da bulunan Sadabad Sarayı’nda Türkiye, Afganistan, Irak ve İran temsilcileri tarafından iki yıllık bir hazırlık evresinden sonra imzalandı. Antlaşmanın 7. maddesi doğrudan Kürtleri hedefliyordu. Bu madde, dört devletin Türkiye-İran, Türkiye-Irak, ve İran-Irak sınırlarının her iki tarafında yaşayan Kürtlerin oluşturacağı herhangi bir örgütlenmeyi veya birbirlerine verebilecekleri desteği kırmak ve bastırmak amacıyla konulmuştu.

 Antlaşmanın imzalandığı tarihte Türkiye sınırlarına düşen Kuzey Kürdistan’da Dersim Başkaldırısı, Irak yönetimindeki Güney Kürdistan’da Barzanî sorunu ve İran sınırları içerisindeki Doğu Kürdistan’da ise 1930′da öldürülen Kürt lideri Simko’nun taraftarlarının küçük çaplı ayaklanmaları bulunmaktaydı. Sadabat Paktı’nın imzalanma sebebi olarak gösterilen İtalya’nın Habeşistan’ı işgali ile ilgili herhangi bir hüküm ya da tedbir içermeyen antlaşma ilk başlarda İran’ın Türkiye ve Afganistan ile sınırlarını korumasına yönelik bir antlaşma olarak gösterilmiş, Irak daha sonra toplantılara çağırılmıştı. Nitekim pakta çağrılan bütün ülkelerin İran’la sınır anlaşmazlığı vardı. Fakat antlaşmanın imzalanması sonrası gelişen süreçte bir çok madde zamanla işlevini yitirecekti. İkinci Dünya Savaşı’nın şartları, Kürtleri ilgilendiren 7. madde dışındaki tüm maddeleri 1945 sonrası geçersiz bıraktı. 7. madde şöyleydi: “Bağıtlı yüksek taraflardan her biri, kendi sınırları içinde öteki bağıtlı tarafların kurumlarını yıkmak, düzen ve güvenliğini sarsmak ya da hükümet rejimini bozmak amacıyla silahlı çeteler, birlikler ya da örgütlerin kurulmasını ve eyleme geçmelerini engellemeyi yükümlenir.”

1979′da İran’da yapılan İslam Devrimi sonrası yeni rejim, antlaşmayı feshettiğini ima edene kadar hukukî varlığını sürdüren Sadabat Paktı, 1980 yılındaki Irak-İran Savaşı’na kadar yürürlükte kaldı. Antlaşma, Kürtlere karşı işlevi bakımından daha önce Türkiye ile Irak arasında 5 Haziran 1926 tarihinde imzalanan Türk-Irak Sınırı ve İyi Komşuluk İlişkileri Antlaşması ve Türkiye ile İran arasında 22 Nisan 1926′da Tahran’da imzalanan Türk-İran Dostluk ve Güvenlik Antlaşması’nın bir benzeriydi.

Yorumunuzu Girin!

Yorum yapabilir, veya geri izleme yapabilirsiniz. Isterseniz yorumlara abone olabilirsiniz .

Fikrinizi belirtmekten cekinmeyin.