Birinci Dünya Savaşı’nda aynı safta savaşan İngiltere, Fransa ve Çarlık Rusya, Ortadoğu’yu aralarında paylaşma hazırlıklarını yaptılar. Çalışmalar gizliydi. Aslan payını İngiltere ve Fransa alırken, Rusya’nın hoşnut olmasına da olanca dikkat gösterdiler. Savaşa girildiğinde Beyrut’ta büyükelçi olan Fransız temsilcisi Picot ile İngiltere’nin yetenekli görevlilerinden Sir Mark Sykes arasında her şey gizlice kotarıldı. Ortadoğu dengeleri çok iyi hesaplanmıştı. Uzun yıllar bölgeyi inceleyen Sykes, Kürt ve Arap aşiretlerini iyi tanıyordu. Anlaşma, 16 Mayıs 1916’da Londra’da gizlice imzalandı. Tümü 12 madde olan anlaşmanın önemli maddelerinden 2. madde idi, bununla İngiltere ve Fransa bölgeyi aralarında bölüşüyorlardı. Kuzey Kürdistan ise Rusya’ya bırakılıyordu. Rusya’nın oluruna bırakılacak anlaşmada, Kürdistan bölüşülürken anlaşmada adı anılmıyordu bile.

Musul’un Fransa’ya bırakıldığı bölüşümü, Rusya’da uygun buldu ve imzaladı. Ancak Rusya, Sosyalist Devrim’in başarısında sonra devreden çıktı. Bu kez İngiltere, Musul’u elde etme amaçlı yeni istemlerde bulundu. Nedense, Kürdistan’ın bölüşümünde Kürtlerden bir şey sorulmuyordu. Sykes-Picot Anlaşması, Kürtlerin geleceği ve günümüzdeki konumları, sosyal ve kültürel yaşamları bakımından büyük önem taşıdı. Örgütlü olmayan Kürtler, büyük devletlerin verecekleri kararlara bağımlı oldular. Sovyet Kürdoloğu Lazarev bu yönleriyle değerlendirmektedir.

Kaynak: Kemal Mazhar Ahmed. Birinci Dünya Savaşı Yıllarında Kürdistan ve Ermeni Soykırımı, Stockholm, 1986 Kürdistan yay