Teşkilat-ı Mahsusa’da Kürtler
Teşkilat-ı Mahsusa’yı,1913 yılında Enver Paşa kurdu. Doğrudan, Harbiye Nazırı Enver Paşa’ya bağlı, açık bir konumdan çok, gizli yanları olan bir örgüttür. “Bütün İslâmları bir bayrak altında toplayıcı Panislâmizm, Türk ırkını siyasi birlik içinde bulundurucu Pantürkizm” (cemal paşa ) gibi ikili görevi bir arada yürütmek isteyen örgüt, 1. Dünya Savaşı yıllarında, birçok eylemlere karıştı.
Teşkilat-ı Mahsusa için Cemal Paşa “ İslâm memleketlerinde ihtilaller çıkarmaya mahsus, Osmanlı Hükümeti tarafından kurulmuş resmi bir komitacılık teşekkülü” tanımını yapar anılarında. Bazı kaynaklara göre Sultan Reşad’ın onayı ile kurulan bu örgüt, yalnız Harbiye Nazırı Enver Paşa’ya değil ayrıca sadrazamın “şahsına” da bağlıydı.
Said-i Kürdi’nin bu örgütte çalıştığına ilişkin bazı kaynakların yanında (tartışmalı) Kürt Mustafa Paşa’nın da bu örgütün mensubu olduğu yazılır. İttihat’çılar Asya içlerine yayılmak istediklerinde, bu örgüt üyeleri Kürdistan’da, Kürt aşiretleri içinde propaganda çalışmalarında bulundular ve büyük ölçüde Kürt aşiretlerini bu amaçla kullandılar.
Örgüt, ordu içinde Türk olmayan subayları izliyordu. Örgütün önde gelenlerinden Hüsamettin Ertürk Bey’in anılarına göre, Türk yazar ve araştırmacılarının Nemrut Mustafa Paşa diye söz ettikleri Süleymaniyeli Kürt Mustafa Paşa da Teşkilat-ı Mahsusa’da çalıştı ve buradan ek maaş aldı.
Örgüt sınır ötesi devrimler organize etmeye, Rum ve Ermenilerin ellerindeki ticaret ve sanayiyi, zorla Türkleştirmeye çalıştı. Celal Bayar, bu örgütün İzmir yöresindeki eylemlerinin içindeydi

Garzan-Kamışlı-Erivan üçgenine 105 yıllık bir ömür sığdırmış. Ermeni asıllı en büyük Kürt Kılam icracısı. ‘Filitê Quto’ ailesinin dengbêji. Müthiş bir bellek, binden fazla kilama hükmetmiş ‘Kılıç Artığı’ bir Kürdistanlı Dengbêj Karapetê Xaço… Asıl adı Karapet Khachatrian (Xaçaturyan) olan Karapetê Xaço, pasaportundaki resmi bilgilere göre 3 Eylül 1900 yılında, o zamanlar Diyarbekir Vilayetine bağlı Garzan Mıntıkası, şimdilerde ise Batman Beşiri’ye bağlı ‘Bileyder’ (Binatlı) köyünde ermeni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir.